Pengenalan


Mpox, dahulunya dikenali sebagai monkeypox, telah menjadi kebimbangan kesihatan
awam global yang semakin meningkat, termasuk di Malaysia. Mpox disebabkan oleh
virus mpox dari genus Orthopoxvirus dan biasanya merebak melalui penularan
zoonosis dengan tikus dan primat sebagai perumah semula jadi. Penularan manusia ke
manusia berlaku melalui sentuhan rapat dengan individu yang dijangkiti, cecair badan,
atau bahan yang tercemar seperti pakaian atau cadar.

Konteks Global dan Impak kepada Malaysia

Mpox pertama kali dikenal pasti di Afrika dan telah tersebar secara global,
menyebabkan Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) mengisytiharkannya sebagai
Kecemasan Kesihatan Awam yang Membimbangkan Antarabangsa (PHEIC) sebanyak
dua kali, iaitu pada Julai 2022 dan Ogos 2024.

Kedudukan Malaysia yang berdekatan dengan kawasan yang terjejas, seperti
Singapura yang melaporkan 15 kes pada 2024, meningkatkan keperluan pemantauan
yang teliti. Setakat akhir 2024, Malaysia melaporkan 9 kes mpox yang disahkan,
dengan kes pertama dikesan pada Julai 2023. Semua kes melibatkan individu dengan
sejarah aktiviti berisiko tinggi. Tiada kematian dilaporkan. Tambahan pula, 52 kes yang
disyaki telah diuji dan disahkan negatif hasil saringan ketat di pintu masuk
antarabangsa​​​​.

Simptom Mpox

Simptom mpox biasanya muncul dalam tempoh 5 hingga 21 hari selepas terdedah dan
boleh berlarutan selama 2 hingga 4 minggu. Gejala biasa termasuk:

1. Demam dan menggigil
2. Bengkak pada nodus limfa
3. Sakit otot dan keletihan
4. Ruam yang bermula sebagai tompok dan berkembang menjadi lepuh sebelum berkerak
5. Sakit kepala dan simptom pernafasan dalam beberapa kes​​​​.
   
   

Cara Penularan Mpox

Mpox merebak melalui beberapa kaedah utama:

1. Sentuhan Langsung: Sentuhan kulit dengan lesi atau cecair badan individu yang
dijangkiti.
2. Titisan Pernafasan: Pendedahan lama kepada individu yang dijangkiti.
3. Penularan Zoonosis: Mengendalikan haiwan yang dijangkiti, terutamanya tikus
dan primat.
4. Permukaan Tercemar: Menyentuh objek atau permukaan seperti tuala atau
peralatan yang tercemar virus​​​​.

Sumber Risiko Berkaitan Tempat Kerja

Industri tertentu lebih berisiko terhadap penularan mpox, termasuk:

1. Perkhidmatan Kesihatan: Pekerja kesihatan yang terlibat dalam penjagaan
langsung pesakit.
2. Hospitaliti dan Kesejahteraan: Spa, salun urut, dan perniagaan lain yang
melibatkan sentuhan kulit.
3. Pengangkutan dan Pelancongan: Pekerja di hab perjalanan antarabangsa yang
berhadapan dengan pelancong.

Isu dan Cabaran Utama Global

1. Kesedaran Awam dan Stigma: Pengetahuan terhad mengenai mpox dan cara
penularannya boleh menyebabkan stigma sosial, menghalang diagnosis awal
dan rawatan.
2. Pemantauan dan Pengesanan: Pengesanan kes ringan atau asimptomatik kekal
mencabar di kawasan yang mempunyai trafik tinggi seperti lapangan terbang.
3. Penularan Rentas Sempadan: Malaysia berisiko tinggi menerima kes import
kerana kedudukannya sebagai hab perjalanan serantau.
4. Peruntukan Sumber: Cabaran dalam memastikan akses kepada vaksin, ujian,
rawatan, dan peralatan perlindungan mencukupi di semua sektor.

Cabaran Pengurusan Tempat Kerja

1. Stigma dan Laporan: Pekerja mungkin enggan melaporkan gejala kerana takut
diskriminasi.
2. Kesan Ekonomi: Keperluan kuarantin boleh mengganggu operasi perniagaan
dan perkhidmatan.
3. Gangguan Operasi: Wabak di tempat kerja boleh menjejaskan produktiviti dan
menyebabkan kerugian kewangan.

Respon Malaysia

Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) telah mengambil langkah berikut:

1. Pemantauan Ditingkatkan: Menjalankan pemeriksaan di pintu masuk
antarabangsa dengan garis panduan pemeriksaan kesihatan.
2. Advokasi Kesihatan Awam: Meningkatkan kesedaran di kalangan kumpulan
berisiko tinggi mengenai kebersihan dan pengurangan amalan berisiko.
3. Kesiapsiagaan Perubatan: Menyediakan rawatan antivirus kepada kumpulan
berisiko tinggi dan menyediakan protokol pengurusan kepada profesional
kesihatan.
4. Kerjasama Antarabangsa: Berkolaborasi dengan WHO dan agensi lain untuk
menyelaraskan usaha pencegahan dan kawalan​​.

Pencegahan di Tempat Kerja

Untuk Pekerja
1. Mengamalkan kebersihan diri seperti kerap mencuci tangan.
2. Mengelakkan sentuhan rapat dengan individu bergejala atau haiwan yang
dijangkiti.
3. Menggunakan peralatan pelindungan diri seperti sarung tangan dan pelitup
muka.

Untuk Majikan
1. Saringan dan Pendidikan: Melaksanakan pemeriksaan suhu secara berkala dan
meningkatkan kesedaran.
2. Hygiene Tempat Kerja: Pembersihan kerap kawasan umum dan permukaan
yang disentuh ramai.
3. Dasar Kerja Jarak Jauh: Membenarkan pekerja yang bergejala untuk bekerja
dari rumah​​​​

Kesimpulan

Mpox memberikan cabaran unik kepada tempat kerja di Malaysia, menggabungkan isu
kesihatan awam dan implikasi ekonomi. Walaupun jumlah kes kekal rendah, langkah
pencegahan proaktif seperti vaksinasi, kesedaran awam, dan kebersihan tempat kerja
adalah penting untuk mencegah wabak. Dengan kerjasama antara majikan, pekerja,
dan pihak berkuasa kesihatan, Malaysia dapat mengurangkan kesan mpox sambil
memastikan tempat kerja yang selamat dan produktif.


Artikel disediakan oleh:

Dr. Arma Noor
Ketua, 
Pusat Kesihatan Universiti, UPM. 

Tarikh Input: 25/11/2024 | Kemaskini: 25/11/2024 | izzatussofia